Bài học về sự trêu chọc và kiên nhẫn từ Phê-ni-na và An-ne
Giới thiệu
Trong Kinh Thánh, câu chuyện về An-ne và Phê-ni-na được ghi lại trong 1 Sa-mu-ên chương 1, mang đến những bài học sâu sắc về sự trêu chọc từ người khác và sự kiên nhẫn trong đức tin. Phê-ni-na, vợ của Ên-ca-na, đại diện cho sự ghen tị và lời chọc tức, trong khi An-ne thể hiện sự kiên nhẫn, cầu nguyện và phó thác nơi Chúa. Câu chuyện này không chỉ là lịch sử mà còn là lời nhắc nhở cho Cơ Đốc nhân ngày nay, đặc biệt trong bối cảnh những ngày sau cùng, khi sự chia rẽ và thử thách tăng cao. Qua lăng kính Kinh Thánh, chúng ta thấy Chúa sử dụng cả đau khổ để sinh ra phước lành lớn lao, như sự ra đời của Sa-mu-ên – nhà tiên tri dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên.
Bối cảnh Kinh Thánh: Gia đình Ên-ca-na và nỗi đau của An-ne
Ên-ca-na, một người Ép-ra-im, có hai vợ: An-ne và Phê-ni-na. Kinh Thánh chép: "Ên-ca-na có hai vợ, một người tên là An-ne, một người tên là Phê-ni-na. Phê-ni-na có con, còn An-ne thì không con" (1 Sa-mu-ên 1:2, Bản Dịch Mới). Trong xã hội cổ đại, việc không có con là nỗi ô nhục lớn đối với phụ nữ, đặc biệt khi so sánh với người khác.
Mỗi năm, gia đình lên Si-lô thờ phượng Chúa. Ên-ca-na yêu thương An-ne đặc biệt, ban phần tế lễ gấp đôi: "Nhưng đối với An-ne thì ông cho một phần chọn lọc, vì ông yêu An-ne, mặc dầu Đức Giê-hô-va đã làm cho bà son sẻ" (1 Sa-mu-ên 1:5). Tuy nhiên, tình yêu của chồng không đủ xoa dịu nỗi đau khi Phê-ni-na liên tục trêu chọc. Kinh Thánh mô tả rõ: "Bà Phê-ni-na, đối thủ của bà, tìm đủ cách chọc tức bà, để hạ nhục bà, vì Đức Giê-hô-va đã làm cho bà son sẻ. Sự việc cứ tái diễn năm này sang năm khác. Mỗi khi bà An-ne lên đền thờ Đức Giê-hô-va, bà Phê-ni-na cứ chọc tức bà đến nỗi bà khóc và chẳng thiết ăn" (1 Sa-mu-ên 1:6-7).
Phê-ni-na lợi dụng sự son sẻ của An-ne để khiêu khích, có lẽ xuất phát từ ghen tị vì Ên-ca-na yêu An-ne hơn. Điều này khiến An-ne "khổ sở trong lòng" (1 Sa-mu-ên 1:10), dẫn đến những giọt nước mắt đắng cay.
Bài học về sự trêu chọc: Cảnh báo từ hành động của Phê-ni-na
Phê-ni-na là hình ảnh của những lời trêu chọc độc hại, thường nhắm vào điểm yếu nhất của người khác. Lời chọc tức của bà không chỉ là lời nói vu vơ mà là "tìm đủ cách chọc tức... để hạ nhục" (1 Sa-mu-ên 1:6), lặp lại "năm này sang năm khác". Kinh Thánh cảnh báo về lưỡi độc hại: "Lưỡi là lửa... nó là thế gian sự ác đầy dẫy trong chúng ta" (Gia-cơ 3:6). Những lời trêu chọc như vậy có thể phá hủy tâm linh, khiến nạn nhân mất lòng tin và xa cách Chúa.
Ngày nay, trong đời sống Cơ Đốc nhân Việt Nam, sự trêu chọc xuất hiện dưới nhiều hình thức: lời nói móc máy trong gia đình, bình luận ác ý trên mạng xã hội, hay sự so sánh trong hội thánh. Chị em phụ nữ có thể bị chọc về ngoại hình, hôn nhân muộn, con cái, hoặc địa vị kinh tế. Anh em có thể bị chế nhạo về công việc hay sự phục vụ. Những lời này giống như dao đâm, đặc biệt khi đến từ người thân cận như Phê-ni-na – cùng một mái nhà.
Chúa dạy chúng ta tránh sự trêu chọc: "Chớ để sự dữ và ô uế ra khỏi miệng ngươi; nhưng chỉ dùng sự khuyên bảo lành, tùy theo sự cần dùng, để đem lại sự dựng xây" (Ê-phê-sô 4:29). Phê-ni-na nhắc nhở rằng ghen tị dẫn đến tội lỗi, và lời nói có thể trở thành công cụ của Sa-tan để chia rẽ Hội Thánh.
Bài học về sự kiên nhẫn: Phản ứng của An-ne trước thử thách
An-ne không đáp trả bằng lời chửi rủa hay oán trách Phê-ni-na, mà chọn con đường cầu nguyện. Tại đền thờ Si-lô, bà "khổ sở trong lòng... khóc và chẳng thiết ăn", rồi "vào nhà Đức Giê-hô-va, đứng trước mặt Đức Giê-hô-va mà cầu nguyện" (1 Sa-mu-ên 1:10). Lời nguyện của bà tha thiết: "Lạy Đức Giê-hô-va vạn quân, nếu Ngài đoái xem kẻ nữ tỳ Ngài đây mà nhớ đến, không quên kẻ nữ tỳ Ngài, mà ban cho kẻ nữ tỳ Ngài được có con trai, thì con sẽ dâng nó cho Đức Giê-hô-va trọn đời, dao sẽ chẳng chạm đến đầu nó" (1 Sa-mu-ên 1:11).
Sự kiên nhẫn của An-ne thể hiện ở việc bà không bỏ cuộc dù bị trêu chọc liên tục. Thầy tế lễ Hê-li hiểu lầm bà say rượu, nhưng bà kiên định: "Không phải vậy đâu, thưa ngài! Tôi là một người đàn bà đau lòng chua xót" (1 Sa-mu-ên 1:15). Chúa đáp lời: "Đức Giê-hô-va bèn nhớ đến nàng" (1 Sa-mu-ên 1:19), ban Sa-mu-ên – nhà lãnh đạo vĩ đại.
Sự kiên nhẫn này nhắc nhớ Gia-cơ 1:2-4: "Hãy coi sự thử thách trăm bề cũng bằng niềm vui lớn cả, vì biết rằng sự thử thách đức tin sinh ra sự nhịn nhục". An-ne kiên nhẫn trong đau khổ, dẫn đến phước lành lớn lao.
Liên hệ thực tế với đời sống Cơ Đốc nhân Việt Nam ngày nay
Ở Việt Nam, Cơ Đốc nhân thường đối mặt sự trêu chọc từ gia đình, bạn bè vô tín, hoặc thậm chí trong Hội Thánh vì khác biệt văn hóa, địa vị. Chị em ở nông thôn bị chọc vì nghèo khó, anh em ở thành phố bị chế nhạo vì theo đạo. Trên Facebook hay Zalo, lời bình luận ác ý lan nhanh, giống Phê-ni-na "năm này sang năm khác".
Trong những ngày sau cùng, Ma-thi-ơ 24:9 tiên tri: "Các ngươi sẽ bị mọi người ghét bỏ vì danh ta". Sự trêu chọc tăng cao, nhưng chúng ta học từ An-ne: cầu nguyện thay vì đáp trả. Nhiều tín hữu Việt Nam đã kiên nhẫn qua bắt bớ, thấy Chúa mở đường – giống Sa-mu-ên sinh ra từ đau khổ.
Trong gia đình, vợ chồng hay anh em có thể ghen tị như Phê-ni-na. Hãy dùng Ê-phê-sô 4:32: "Hãy nhu mì và hay thương xót lẫn nhau". Kiên nhẫn sinh đức tin vững mạnh, chuẩn bị cho ngày Chúa trở lại.
Kết luận: Áp dụng bài học trong những ngày sau cùng
Câu chuyện Phê-ni-na và An-ne dạy chúng ta tránh trêu chọc và rèn luyện kiên nhẫn. Sau khi sinh Sa-mu-ên, An-ne hát: "Đức Giê-hô-va khiến lòng tôi khấp khởi vui mừng... Vì Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời hay biết; Đức Giê-hô-va đoán xét công bình" (1 Sa-mu-ên 2:1,3). Lời ca này tiên tri về Đấng Mê-si-a (câu 10), ứng nghiệm trong Chúa Giê-xu – Vua vương quốc muôn đời.
Trong thời kỳ sau cùng, với dấu chỉ chiến tranh, thiên tai (Ma-thi-ơ 24), hãy kiên nhẫn như An-ne, tránh ghen tị như Phê-ni-na. Chúa hứa: "Kẻ kiên nhẫn sẽ được sự sống đời đời" (Gia-cơ 1:12). Hãy cầu nguyện, phó thác, và thấy Chúa hành động vĩ đại!
(Bài viết khoảng 1200 từ)