Hê-li sai lầm trong việc dạy dỗ con cái dẫn đến hậu quả bi thảm
Trong sách 1 Sa-mu-ên, câu chuyện về thầy tế lễ Hê-li và hai con trai ông là một bài học sâu sắc về trách nhiệm làm cha mẹ. Là thầy tế lễ thượng phẩm tại Si-lô, Hê-li phục vụ Đức Chúa Trời, nhưng ông đã thất bại nghiêm trọng trong việc dạy dỗ con cái, dẫn đến sự đoán xét từ Đức Chúa Trời. Câu chuyện này không chỉ là lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên mà còn là lời cảnh tỉnh cho các bậc cha mẹ Cơ Đốc nhân ngày nay, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam với những thử thách từ xã hội hiện đại.
Tội lỗi của Hóp-ni và Phi-nê-a - Hai con trai Hê-li
Hai con trai của Hê-li, Hóp-ni và Phi-nê-a, được mô tả rõ ràng trong Kinh Thánh: "Hai con trai của Hê-li là người gian tà, chẳng nhận biết Đức Giê-hô-va" (1 Sa-mu-ên 2:12). Họ lạm dụng chức vụ thầy tế lễ để cướp phần của lễ thuộc về Đức Chúa Trời. Thay vì chờ phần mỡ được đốt dâng như luật định (Lu-ca 3:16; 7:31), họ sai đầy tớ dùng chĩa ba chọc lấy thịt trước, bất chấp lời phản đối của dân chúng (1 Sa-mu-ên 2:13-16). Hành động này khiến "tội lỗi của hai người trai trẻ nầy lấy làm rất lớn trước mặt Đức Giê-hô-va" (1 Sa-mu-ên 2:17).
Chưa dừng lại, họ còn phạm tội tà dâm với các phụ nữ phục sự tại cửa đền thờ (1 Sa-mu-ên 2:22). Những hành vi này không chỉ vi phạm luật pháp Chúa mà còn làm ô uế nơi thánh, khiến dân chúng ghê tởm của lễ. Đây là hậu quả của việc không "nhận biết Đức Giê-hô-va", nghĩa là không kính sợ và vâng phục Ngài.
Sai lầm của Hê-li trong việc dạy dỗ con
Dù biết rõ tội lỗi của con trai, Hê-li chỉ trách mắng nhẹ nhàng: "Sao các ngươi làm những sự ác như vậy? Vì ta nghe dân sự Đức Giê-hô-va đồn rằng các ngươi làm... Ấy là tại sao? Các ngươi làm cho dân ta phạm nhiều tội lớn" (1 Sa-mu-ên 2:23-24). Ông hỏi "sao" thay vì hành động quyết liệt để ngăn cấm. Kinh Thánh phán xét ông: "Ta có báo trước rằng ta sẽ đoán xét nhà người đời đời, vì người đã biết tánh nết quái gở của các con trai mình, mà không cấm" (1 Sa-mu-ên 3:13).
Một người của Đức Chúa Trời đến cảnh cáo: "Sao ngươi đạp dưới chân của Ta những của lễ và sinh tế mà Ta đã truyền trong nhà thờ? Sao ngươi trọng con trai ngươi hơn Ta?... Những kẻ tôn kính Ta, Ta sẽ tôn kính; kẻ khinh dể Ta sẽ bị khinh dể" (1 Sa-mu-ên 2:29-30). Hê-li ưu tiên con cái hơn Chúa, không kiềm chế chúng dù biết rõ tội lỗi. Ông nói suông mà không hành động kỷ luật, dẫn đến Đức Chúa Trời tuyên bố nhà ông sẽ bị cắt đứt chức thầy tế lễ mãi mãi (1 Sa-mu-ên 2:31-36).
Hậu quả bi thảm đối với gia đình Hê-li
Đoán xét ứng nghiệm nhanh chóng. Quân Phi-li-tin đánh bại Y-sơ-ra-ên, Hóp-ni và Phi-nê-a chết trong trận chiến, và hòm giao ước bị cướp (1 Sa-mu-ên 4:11). Khi sứ giả báo tin, Hê-li, già yếu ngồi chờ, nghe "hòm của Đức Chúa Trời đã bị cướp lấy" thì ngã khỏi ghế, gãy cổ mà chết ở tuổi 98 (1 Sa-mu-ên 4:18). Vợ Phi-nê-a sinh non vì kinh hoàng, đặt tên con là Ích-ca-bốt nghĩa là "sự vinh hiển đã lìa khỏi Y-sơ-ra-ên" (1 Sa-mu-ên 4:21-22). Gia đình thầy tế lễ thượng phẩm tan vỡ hoàn toàn vì sự thất bại của người cha.
Bài học Kinh Thánh cho cha mẹ Cơ Đốc nhân Việt Nam ngày nay
Kinh Thánh dạy rõ trách nhiệm cha mẹ: "Các lời mà ta truyền cho ngươi ngày nay sẽ ở tại trong lòng ngươi; khá ân cần dạy dỗ điều đó cho con cái ngươi và phải nói lại luôn về các lời ấy, khi ngươi ngồi trong nhà, khi ngươi đi đường, khi ngươi nằm, khi ngươi dậy" (Phục truyền luật lệ ký 6:6-7). Cha mẹ phải dạy Lời Chúa liên tục, làm gương sống kính sợ Ngài.
Sự sửa phạt là cần thiết: "Kẻ kiêng roi vọt ghét con mình; Ai thương con ắt cần lo sửa trị nó" (Châm ngôn 13:24). "Hãy sửa phạt con ngươi, thì nó sẽ ban sự bình an cho ngươi, Và làm cho linh hồn ngươi được khoái lạc" (Châm ngôn 29:17). "Cây gậy và sự quở trách ban cho sự khôn ngoan; Nhưng đứa trẻ phóng túng làm mẹ nó hổ thẹn" (Châm ngôn 29:15). Không sửa phạt như Hê-li là ghét con, để chúng sa vào tội lỗi.
Dành cho Tân Ước: "Hỡi các người làm cha, chớ chọc giận con cái mình, nhưng hãy dùng sự sửa phạt khuyên bảo của Chúa mà nuôi nấng chúng nó" (Ê-phê-sô 6:4). Sửa phạt phải trong tình yêu, theo gương Chúa Cha, không làm con cái nản lòng (Cô-lô-se 3:21). "Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; Dầu khi nó trở về già cũng không hề lìa khỏi đó" (Châm ngôn 22:6).
Ở Việt Nam ngày nay, cha mẹ Cơ Đốc nhân đối mặt áp lực từ xã hội vật chất, mạng xã hội, giáo dục thế tục. Nhiều con cái lớn lên xa Chúa vì cha mẹ bận rộn công việc, thiếu thời gian dạy dỗ. Hội thánh thấy nhiều bạn trẻ sa ngã vào tệ nạn, nghiện ngập vì thiếu kỷ luật gia đình. Như Hê-li, một số cha mẹ biết con sai nhưng ngại kỷ luật, sợ mất tình thương, ưu tiên sự thoải mái hơn sự thánh khiết.
Để vượt qua, cha mẹ phải ưu tiên Chúa: cầu nguyện cùng con, học Kinh Thánh gia đình hàng ngày, làm gương sống công bình. Hội thánh cần hỗ trợ qua nhóm gia đình, lớp dạy con cái. Trong những ngày sau cùng, khi thử thách tăng, gia đình kính sợ Chúa sẽ là pháo đài vững mạnh, giúp chia sẻ Phúc Âm hiệu quả.
Kết luận - Hãy tôn kính Chúa trước con cái
Câu chuyện Hê-li nhắc nhở: "Những kẻ tôn kính Ta, Ta sẽ tôn kính; kẻ khinh dể Ta sẽ bị khinh dể" (1 Sa-mu-ên 2:30). Cha mẹ Cơ Đốc nhân Việt Nam hãy dạy dỗ con cái theo Lời Chúa, sửa phạt trong tình yêu, để gia đình được phước và vinh hiển Chúa. Đừng lặp lại sai lầm Hê-li, nhưng noi gương Áp-ra-ham: "Ta biết nó chắc chắn sẽ dặn bảo con cháu... giữ đạo Đức Giê-hô-va" (Sáng thế ký 18:19). Chúa ban ân điển để chúng ta thành công!
(Bài viết khoảng 1250 từ)