Tại sao Chúa ưa A-bên?
Trong câu chuyện đầu tiên về sự thờ phượng Chúa trong Kinh Thánh, chúng ta gặp hai anh em Ca-in và A-bên, con trai của A-đam và Ê-va. Chúa đoái xem A-bên và lễ vật của anh, nhưng không đoái xem Ca-in và lễ vật của anh. Đây không chỉ là một sự kiện lịch sử mà còn là bài học sâu sắc về đức tin, sự vâng phục và tấm lòng trước mặt Chúa. Từ góc nhìn Kinh Thánh, chúng ta sẽ phân tích lý do Chúa ưa A-bên, liên hệ với đời sống Cơ Đốc nhân Việt Nam ngày nay, nơi mà nhiều tín hữu đang đối diện với thử thách trong việc dâng hiến và phục vụ Chúa giữa bộn bề cuộc sống.
Câu chuyện Ca-in và A-bên trong Sáng Thế Ký 4
Kinh Thánh chép rõ ràng trong Sáng Thế Ký 4:3-5: "Sau nhiều ngày, Ca-in lấy một phần thổ sản của mình dâng lên Đức Giê-hô-va làm của lễ. A-bên cũng lấy đầu lòng bầy chiên và mỡ của nó dâng lên. Đức Giê-hô-va đoái xem A-bên và lễ vật của người; nhưng đối với Ca-in và lễ vật của người thì Ngài không đoái xem. Ca-in vô cùng giận dữ, và mặt người sa sầm."
Ca-in là người làm ruộng, dâng thổ sản – những gì anh trồng trọt. A-bên là người chăn chiên, dâng đầu lòng bầy chiên cùng phần mỡ – phần tốt nhất, biểu tượng cho sự hy sinh có huyết. Sự khác biệt không chỉ ở loại lễ vật mà còn ở tấm lòng. Chúa nhìn thấu lòng người, như Ngài phán với Sa-mu-ên sau này: "Đức Giê-hô-va chẳng xem điều gì loài người xem; loài người xem bề ngoài, nhưng Đức Giê-hô-va nhìn trong lòng" (1 Sa-mu-ên 16:7). Ca-in dâng "một phần thổ sản", có thể là những gì thừa thãi, trong khi A-bên dâng "đầu lòng... và mỡ", phần đầu mùa, phần tốt nhất.
Đức tin làm lễ vật của A-bên trở nên tốt hơn
Sách Hê-bơ-rơ giải thích rõ lý do chính: "Bởi đức tin, A-bên đã dâng cho Đức Chúa Trời một tế lễ tốt hơn của Ca-in, và được xưng công bình, vì Đức Chúa Trời làm chứng về người rằng Ngài nhậm lễ vật ấy; lại cũng nhờ đó dầu người chết rồi, hãy còn nói" (Hê-bơ-rơ 11:4). Đức tin là yếu tố quyết định. A-bên tin cậy Chúa, vâng theo nguyên tắc hy sinh có huyết mà Chúa đã mặc thị cho cha mẹ họ sau khi phạm tội (Sáng Thế Ký 3:21, Chúa dùng da thú làm áo cho A-đam Ê-va, ngụ ý có sự chết của thú vật). Lễ vật của anh tiên báo về Chiên Con Đức Chúa Trời – Chúa Giê-xu Christ, Đấng đổ huyết chuộc tội cho nhân loại.
Ngược lại, Ca-in thiếu đức tin. Anh tự quyết định cách thờ phượng, dâng lễ không huyết, không công nhận nhu cầu về sự chuộc tội. Chúa cảnh cáo anh: "Nếu ngươi làm điều lành, há chẳng cất đầu lên sao? Còn nếu ngươi làm điều dữ, thì tội lỗi phục ở cửa, và ngươi phải cai trị nó" (Sáng Thế Ký 4:7). Nhưng Ca-in không ăn năn, để ghen tị dẫn đến giết em, trở thành "kẻ thuộc về ma quỉ" (1 Giăng 3:12).
A-bên được gọi là người công chính
Chúa Giê-xu công nhận A-bên là "người công bình" khi phán với người Pha-ri-xi: "hết thảy máu vô tội bị tràn ra trên mặt đất... từ máu A-bên là người công bình" (Ma-thi-ơ 23:35). Dù chết từ thuở sơ khai, huyết A-bên "kêu thét từ đất" (Sáng Thế Ký 4:10), và đức tin của anh vẫn nói hôm nay. Anh là người đầu tiên trong "điện danh tín hữu" (Hê-bơ-rơ 11), chứng minh "không có đức tin thì không thể đẹp lòng Đức Chúa Trời" (Hê-bơ-rơ 11:6).
Áp dụng cho đời sống Cơ Đốc nhân Việt Nam ngày nay
Trong bối cảnh Việt Nam hiện đại, nơi Cơ Đốc nhân đối diện áp lực kinh tế, làm việc quần quật từ sáng đến tối, câu chuyện này nhắc nhở chúng ta về tấm lòng dâng hiến. Nhiều anh chị em trong hội thánh làm nông, chăn nuôi, hay kinh doanh nhỏ lẻ. Giống Ca-in, đôi khi chúng ta dâng những gì thừa sau khi lo cho bản thân, như tiền dâng hiến cuối tháng khi đã chi tiêu hết, hoặc phục vụ Chúa bằng sức lực mệt mỏi mà thiếu cầu nguyện. Nhưng Chúa ưa những gì dâng bởi đức tin, như A-bên.
Trong đại dịch Covid-19 hay lũ lụt miền Trung, nhiều tín hữu Việt Nam đã dâng "đầu lòng" – chia sẻ phúc âm online, giúp đỡ hàng xóm nghèo khó, tổ chức thờ phượng gia đình dù không được tụ họp lớn. Đó là đức tin sống động, giúp vượt qua thử thách. Hội thánh cần dạy nhau: Dâng hiến không phải số lượng mà là tấm lòng vui vẻ (2 Cô-rinh-tô 9:7). Khi ghen tị nổi lên – như so sánh với anh em khác được khen – chúng ta phải "cai trị tội lỗi", cầu xin Chúa tha thứ, tránh đường lối Ca-in.
Đời sống Cơ Đốc nhân Việt Nam cũng đầy chia sẻ phúc âm giữa môi trường đa tôn giáo. Giống A-bên, chúng ta dâng đời sống mình làm "lễ vật sống" (Rô-ma 12:1), công bố Chúa Giê-xu là hy sinh hoàn hảo. Trong những ngày sau cùng, khi thử thách tăng, đức tin như A-bên sẽ giúp chúng ta đứng vững, giúp đỡ lẫn nhau trong hội thánh, và làm chứng nhân cho Chúa.
Kết luận: Hãy dâng bởi đức tin như A-bên
Chúa ưa A-bên vì đức tin của anh – tin Chúa, vâng lời, dâng tốt nhất, công nhận nhu cầu chuộc tội. Hôm nay, anh em Cơ Đốc nhân Việt Nam hãy kiểm điểm: Lễ vật chúng ta dâng có bởi đức tin không? Hãy để Thánh Linh soi sáng lòng, tránh ghen tị, và sống công bình trước mặt Chúa. Như A-bên vẫn nói qua Kinh Thánh, đức tin chúng ta cũng sẽ vang vọng đời đời. Xin Chúa giúp chúng ta noi gương A-bên, để Ngài đoái xem và xưng chúng ta công bình trong Đấng Christ.
(Bài viết khoảng 1050 từ)